بررسی حدود مسئوليت بيت المال در پرداخت ديه در فقه و حقوق موضوعه

اصل پاسخگويي هر شخص در برابر عمل خويش و عدم جواز مؤاخذه اشخاص ثالث به دليل عمل ارتكابي توسط غير، كه از آن با نام اصل شخصي بودن مسئوليت ياد مي‌شود، اصلي شناخته شده و مقبول است. واقتضا مي‌كند كه در صورت وقوع جنايتي بر نفس يا مادون نفس مسئوليت آن تنها بر شخص جاني باشد. اين اصل در مواردي استثنا شده است مثل ضمان عاقله و اقارب در پرداخت ديه. اما يكي ديگر از موارد استثنا بر اين اصل مسئوليت بيت‌المالاست كه در مواردي مسئول پرداخت ديه جنايتي است كه ديگري انجام داده است و موضوع اصلي بحث ما را در اين مقوله تشكيل ميدهد.

به عنوان مثال هر گاه در اثر خطاي قاضي، شخصي به ناحق به قتل رسد يا متحمل خسارت جاني گردد، در صورتي كه اين خطا ناشي از تقصير قاضي نباشد، ديه مقتول يا متضرر از حكم از بيت‌المال پرداخت مي‌شود. هر گاه شخصي در اثر ازدحام جمعيت كشته شود، ديه از بيت‌المال پرداخت مي‌شود. خونبهاي شخصي را كه قاتل او شناسايي نشده است، بيت‌المال مي‌پردازد. علاوه بر موارد فوق، هر گاه شهروند غيرمسلمان اهل ذمه‌اي، مرتكب قتل خطاي محض شود و خود ناتوان از پرداخت ديه باشد، هر گاه قاتل عمد پس از ارتكاب قتل فرار كند و خود و بستگانش مالي نداشته باشند، و نيز هر گاه شخصي كه مرتكب قتل خطاي محض شده، فاقد عاقله باشد و يا عاقله او غيرمتمكن باشند، همچنين هر گاه مأموري در مسير وظايف قانوني خود تيراندازي كند و شخص محقون‌الدمي را به قتل برساند، پرداخت ديه بر عهده بيت‌المال خواهد بود. در اسلام‌ جان‌ مسلمانان ـ به استثناي افراد مهدورالدم و بلکه تمامي انسانها به جز «کفار حربي» داراي‌ احترام‌ است وحتي الامکان نبايد خوني‌ بر زمين‌ ريخته ‌شود و اگر ناگزير چنين‌ امري‌ به‌ وقوع‌ پيوست‌، بايد به‌ نحو مقتضي‌ جبران‌ گردد. جبران‌ قتل نيز به‌ اين‌ است‌ كه ‌اگر قاتل‌ عمداً اقدام‌ به‌ چنين‌ كاري‌ كرده‌ است‌، اولياي دم اختيار دارند که او را قصاص نمايند و اگر قاتل در عمل‌ خود تعمدي‌ نداشته‌ است‌، بايد در عوض‌ خوني‌ كه‌ بر زمين‌ ريخته‌ است ديه‌ بپردازد. در چنين مواردي هرگاه قاتل‌ يا بستگانش‌ توانايي‌ پرداخت‌ ديه را نداشته‌ باشند، بايد بيت‌المال‌ ديه‌ را بپردازد تا خون‌ مسلماني‌ پايمال‌ نشود. اما بايد توجه داشت كه مسئوليت بيت‌المال در پرداخت ديه مباني متعددي دارد كه مهم‌ترين اين مباني قاعده«لايبطل دم امري مسلم»است، بر اساس قاعده مذكور، هيچ‌گاه نبايد خون مسلماني پايمال شود. از ديگر مباني مسئوليت بيت المال قاعده« من له الغنم فعليه الغرم» است. قاعده مذكور متضمن اين معناست كه بين انتفاع از فوايد چيزي با پرداخت هزينه‌هاي احتمالي آن ملازمه وجود دارد فلذا همانگونه كه اموال مسلمان بي وارث به بيت المال منتقل مي‌شود، در صورت ارتكاب قتل خطا توسط چنين شخصي هم،بيت المال مسؤول پرداخت ديه است. علاوه بر اين دو مبنا، مباني ديگري نيز براي مسؤوليت بيت المال وجود دارد كه از آن جمله مي‌توان به«سهل انگاري و قصور حكومت» و«مصالح اجتماعي» اشاره كرد. در قانون مجازات كشور مان ايران نيز كه برگرفته از فقه و شرع انور اسلام مي باشد و با عنوان قانون مجازات اسلامي به تصويب و در حال اجرا مي باشد نيز از اين استثنا چشم پوشي ننموده و موادي از قانون به آن تخصيص داده شده است. كهبخش قابل توجهي از اين موارد در مواد 58, 236, 244, 255, 260, 312, 313 و 332 قانون مجازات اسلامي و برخي قوانين ديگر انعكاس يافته است.

ـ ديه شخصي كه در اثر خطاي قاضي در تشخيص حكم يا موضوع, به ناحق كشته شده است.

ـ ديه شخصي كه در اثر تير اندازي مأموراني كه در حين انجام وظيفه بوده‌اند، و تخطي از وظيفه و استفاده از سلاح ننموده اند به قتل رسيده است.

ـ ديه شخصي كه در اثر ازدحام جمعيّت كشته شده است.

ـ ديه مقتولي كه قاتل شناسايي نشده, يا پس از شناسايي متواري شده است و تا هنگام مردن نيز دسترسي به وي ممكن است.

ـ ديه شخصي كه توسط مسلمان بي‌وارث (فاقد عاقله) به صورت خطا به قتل رسيده است.

- خون‌بهاي شخصي كه اولياي دم او حاضر به اجراي قسامه نشده‌اند و... .

كه در ذيل اين مقوله با تشريح و توضيح بيشتر به آن مي پردازيم. اميد است رضايت خاطر و توجه علاقمندان و دوستداران حق و عدالت را هرچند براي لحظاتي كوتاه به خود جلب نمايد. نگارنده با ايراد اين مقدمه به عنوان سرآغاز بحث توجه خوانندگان محترم را به خواندن اين مختصر جلب مي نمايد.

مبلغ واقعی ~~102,190 تومان~~ 10% تخفیف مبلغ قابل پرداخت 91,971 تومان

انتشار : ۱۳ بهمن ۱۴۰۲ تعداد بازدید : 382

برچسب های مهم

مسئوليت بيت المال و پرداخت ديهپرداخت ديه از بيت المالمبانی پرداخت دیه از بیت المالموارد پرداخت از بيت المالبيت المال در پرداخت ديه جراحتدادرسي پرداخت ديه از بيت المالتغليظ ديه نسبت به بيت المال

فارسی ساز FarCry 5

فارسی ساز FarCry 5 ... ...

دریافت فایل : فارسی ساز FarCry 5

فارسی ساز Assassins Creed Black Flag نسخه PC

فارسی ساز Assassins Creed Black Flag نسخه PC تلگرام : ParsiTeamCH@ سایت : ParsiTeamSite.ir ... ...

دریافت فایل : فارسی ساز Assassins Creed Black Flag نسخه PC

فارسی ساز Watch Dogs 2

فارسی ساز Watch Dogs 2 ... ...

دریافت فایل : فارسی ساز Watch Dogs 2

فارسی ساز Disco Elysium The Final Cut

فارسی ساز Disco Elysium The Final Cut ... ...

دریافت فایل : فارسی ساز Disco Elysium The Final Cut

فارسی ساز The Witcher 2: Assassins of Kings

فارسی ساز The Witcher 2: Assassins of Kings ... ...

دریافت فایل : فارسی ساز The Witcher 2: Assassins of Kings

فارسی ساز Watch Dogs

فارسی ساز Watch Dogs ... ...

دریافت فایل : فارسی ساز Watch Dogs

فارسی ساز Dragons Dogma 2

فارسی ساز Dragons Dogma 2 آموزش نصب : https://parsiteamsite.ir/product13/dd2/index.html ... ...

دریافت فایل : فارسی ساز Dragons Dogma 2

فارسی ساز Watch Dogs Legion

فارسی ساز Watch Dogs Legion ... ...

دریافت فایل : فارسی ساز Watch Dogs Legion

دانلود کتاب صوتی جان شیفته (مجموعه کامل)

عنوان کتاب: جان شیفته (مجموعه کامل) نویسنده: رومن رولان مترجم: م.ا به آذین فرمت فایل ها: mp3 تعداد فایل ها: 4 جلد کامل حجم کل فایل ها: 953 مگابایت زبان: فارسی توضیحات: فضای داستان جان شیفته، فرانسه در ابتدای سده بیستم است و رمان وضعیت اجتماعی این دوران را برای ... ...

دریافت فایل : دانلود کتاب صوتی جان شیفته (مجموعه کامل)

آموزش انتخاب و خرید دامنه اتوریتی دار | رنک دار (رایگان)

دامنه (Domain) آدرس کسب و کار شماست. امروز بسیاری از افراد به دنبال خرید دامنه منقضی شده اتوریتی دار یا رنک دار هستند چرا که خرید یک دامنه رنک دار کسب و کار شما را ماه ها به جلو می اندازد و شما را سریع تر به هدفتان می رساند. اما چگونه بصورت رایگان یک دامنه اتوریتی دار مناسب ... ...

دریافت فایل : آموزش انتخاب و خرید دامنه اتوریتی دار | رنک دار (رایگان)

راهنمای پین اوت صفحه آمپر و قطعات الکترونیکی و انزکتوری خودرو

یکی از مراحل عیب یابی و رفع عیب سیستم های الکتریکی و الکترونیکی خودرو، شناخت محل دقیق پایه ها و تست سیم و یا قطعه مربوطه می باشد بدین منظور تعمیرکاران از کتابچه ها و نقشه های متعددی استفاده می کنند در اختیار داشتن چنین نقشه هایی نیازمند صرف هزینه و مطالعه کتابهای تعمیراتی ... ...

دریافت فایل : راهنمای پین اوت صفحه آمپر و قطعات الکترونیکی و انزکتوری خودرو

پکیج حرفه ای آموزش کسب درآمد میلیونی از اینترنت ( تضمینی و تست شده)

√جدیدترین آپدیت آبان ۱۴۰۴√ بسم الله الرحمن الرحیم **کسب درآمد از اینترنت روزانه تا ۲/۰۰۰/۰۰۰ میلیون تومان (تضمینی و تست شده)** ☆☆آموزش صفر تا صد کسب درآمد اینترنتی بالای ۵۰/۰۰۰/۰۰۰ میلیون تومان ماهانه، پشتیبانی ۲۴ ساعته ۷ روز هفته، ۱۰۰%حلال شرعی، کاملاً واقعی و تست ... ...

دریافت فایل : پکیج حرفه ای آموزش کسب درآمد میلیونی از اینترنت ( تضمینی و تست شده)

آموزش نرم افزار شالی

آموزش نرم افزار حسابداری شالی (شرکت داده پردازی کاشان) آدرس سایت شرکت: https://kdps.ir/ مجموعه فایل PDF آموزش نرم افزار شالی شامل حساب و انبار + تمرین و حل تمرین ... ...

دریافت فایل : آموزش نرم افزار شالی

دانلود سوال عربی هفتم هشتم نهم نوبت اول 1404

سئوالات عربی هفتم هشتم نهم نوبت اول دارای همه نوع سوال از جمله: مهارت های ترجمه؛ واژگان؛ مکالمه؛ درک وفهم؛ قواعد طراحی بر اساس بارم بندی جدید 15نمره کتبی و 5 نمره شفاهی مطابق با اصول و شیوه های جدید طراحی سؤال تر و تمیز شسته و رُفته اعراب گذاری شده با دانلود این ... ...

دریافت فایل : دانلود سوال عربی هفتم هشتم نهم نوبت اول 1404

فارسی ساز Sleeping Dogs

فارسی ساز Sleeping Dogs ... ...

دریافت فایل : فارسی ساز Sleeping Dogs

دانلود پاورپوینت فصل های ریاضی ششم (هفت فصل)

مجموعه ی حاضر فایل پاورپوینت قابل ویرایش تمامی فصل های ریاضی ششم دبستان می باشد که تمامی سوالات همراه با جواب کامل بوده و توضیحات کامل هستند این فایل ها مناسب برای آموزگاران عزیز و دانش آموزان و اولیا می باشد با استفاده از این فایل ها ها به جواب سوالات فصل ها خواهید رسید هم به ...

دریافت فایل : دانلود پاورپوینت فصل های ریاضی ششم (هفت فصل)

کتاب معلم Nuevo prisma libro de profesor (A2)

دانلود کتاب معلم نوو پریسما آ2 فایل به صورت pdf با کیفیت خوب و برای راحتی در تدریس یا آموزش کتاب نوو پریسما A2 می باشد. کتاب Nuevo Prisma A2 با ساختار جدید بر اساس متد قبلی این مجموعه جهت فراگیری زبان اسپانیایی ویژه بزرگسالان توسط انتشارات Editorial Edinumen به چاپ ... ...

دریافت فایل : کتاب معلم Nuevo prisma libro de profesor (A2)

کسب درآمد از هوش مصنوعی ماهیانه حداقل ۱۲ میلیون تضمینی

پکیج فوق‌العاده آموزش کسب درآمد با هوش مصنوعی بدون نیاز به تخصص | بدون سرمایه اولیه | درآمد واقعی ✅ چرا باید این پکیج رو تهیه کنید؟ ✨ کاملاً عملی و کاربردی – فقط تئوری نیست، دقیقاً قدم‌به‌قدم نشونت میدیم چه کاری انجام بدی. ‌✨بدون نیاز به تجربه یا تخصص قبلی – حتی اگه ... ...

دریافت فایل : کسب درآمد از هوش مصنوعی ماهیانه حداقل ۱۲ میلیون تضمینی

فارسی ساز بازی جهنم خود ماست ( Hell is Us)

با نصب این فارسی ساز می‌توانید بازی Hell is us رو به صورت کامل فارسی بازی کنید. ... ...

دریافت فایل : فارسی ساز بازی جهنم خود ماست ( Hell is Us)

حسابداری مالی دکتر یدالله تاری وردی

دانلود حسابداری مالی دکتر یدالله تاری وردی و کلاس کنکور کارشناسی ارشد حسابداری مالی ...

دریافت فایل : حسابداری مالی دکتر یدالله تاری وردی

دانلود نمونه سوال قرآن هفتم هشتم نهم نوبت اول1404

فایل ورد سوال قرآن هفتم هشتم نهم نوبت اول دی 1404 دارای راهنمای تصحیح/ قابل تغییر و ویرایش مجدد تر و تمیز شسته و رُفتهاعراب(حرکت) گذاری شده و دارای انواع سوالات از جمله: (سؤالات ترجمه کلمات، ترکیبات، ترجمه آیات و عبارات و مفاهیم قرآنی) چنانچه هر سه ... ...

دریافت فایل : دانلود نمونه سوال قرآن هفتم هشتم نهم نوبت اول1404

کتاب صوتی پاک زیستن - انجمن معتادان گمنام

کتاب صوتی پاک زیستن انجمن معتادان گمنام NA درباره کتاب: هر روزی که ما پاک زیسته و اصول روحانی بهبودی را تمرین می کنیم, حقایق بیشتری آشکار می گردند. اولین نسخۀ کتاب پاک زیستن در سال 1983 نوشته شد اما آغاز این پروژه حتی به پیش از این تاریخ نیز مربوط می گردد. این ... ...

دریافت فایل : کتاب صوتی پاک زیستن - انجمن معتادان گمنام

فارسی ساز Crysis 3 Remastered

فارسی ساز Crysis 3 Remastered ... ...

دریافت فایل : فارسی ساز Crysis 3 Remastered

جزوه کامل اصول حسابداری 1 + راهنما و حل المسائل اصول حسابداری ۱

جزوه کامل اصول حسابداری 1 + راهنما و حل المسائل اصول حسابداری ۱ بر اساس کتاب عبدالکریم مقدم و علی شفیع زاده منبع رشته حسابداری پیام نور در 250 صفحه به صورت فایل PDF این راهنما شامل موارد زیر است: نمونه سوالات آزمون تستی و تشریحی با جواب نکات مهم و چکیده هر ... ...

دریافت فایل : جزوه کامل اصول حسابداری 1 + راهنما و حل المسائل اصول حسابداری ۱

دانلود جزوه روسازی راه دکتر طباطبایی

دانلود جزوه روسازی راه دکتر طباطبایی شامل هر دو نسخه پی دی اف و پاورپوینتزبان:فارسیفرمت:PDF و پاورپوینت ...

دریافت فایل : دانلود جزوه روسازی راه دکتر طباطبایی

دانلود رایگان کتاب صوتی کلیدر محمود دولت آبادی(10 جلد)

مان «کلیدر» نوشته‌ی «محمود دولت‌آبادی»، نویسنده‌ی نام‌آشنای معاصر است. این رمان که به صورت دوره‌ی ده‌جلدی تدوین شده، جایگاه ویژه‌ای در ادبیات معاصر ایران دارد. بسیاری از منتقدان و صاحب‌نظران حوزه‌ی ادبیات، این اثر را بزرگ‌ترین و ماندنی‌ترین رمان در ادبیات فارسی می‌دانند. ... ...

دریافت فایل : دانلود رایگان کتاب صوتی کلیدر محمود دولت آبادی(10 جلد)

دتایل اجرایی ژاکت فلزی - ژاکت فولادی (مقاوم سازی ستون بتنی) اتوکد dwg

در اینجا جزئیات اجرایی کمیاب از نحوه اجرا و نقشه های مقاوم سازی ستون بتنی با ژاکت فولادی را می توانید دانلود کنید... نقشه های دانلودی در فرمت فایل اتوکد dwg و قابل ویرایش هستند... شامل : دانلود دتایل اجرایی مقاوم سازی ستون بتنی با ژاکت فلزی نحوه اتصال بولت ها به ستون ... ...

دریافت فایل : دتایل اجرایی ژاکت فلزی - ژاکت فولادی (مقاوم سازی ستون بتنی) اتوکد dwg

خلاصه کتاب نظریه های کلاسیک جامعه شناسی نویسنده: تیم دیلینی ترجمه بهرنگ صدیقی ، وحید طلوعی

این کتاب یکی از منابع اصلی کنکور کارشناسی ارشد و دکتری علوم اجتماعی می باشد. این کتاب در 160 صفحه خلاصه شده است. نوع فایل: پی دی اف. ... ...

دریافت فایل : خلاصه کتاب نظریه های کلاسیک جامعه شناسی نویسنده: تیم دیلینی ترجمه بهرنگ صدیقی ، وحید طلوعی

پکیج آموزش فعالسازی انرژی درون و پرورش نیروهای درون

پکیج آموزش فعالسازی انرژی درون که به شما فعال کردن چاکرا ، کندالینی ، انرژی درمانی ، قدرت پرانا و خیلی آموزش های فوق العاده دیگر که در ادامه معرفی خواهند شد آموزش داده خواهد شد. شما با دو کتاب "انرژی درون" با 500 صفحه و "پرورش نیروهای درون" با 150 صفحه می باشند آشنا خواهید ... ...

دریافت فایل : پکیج آموزش فعالسازی انرژی درون و پرورش نیروهای درون

دانلود آموزش بانکداری داخلی کاربردی 1 و 2

دانلود آموزش بانکداری داخلی کاربردی 1 و 2 تجهیز منابع پولی-تخصیص منابع پولی جامع ترین کتاب در عرصه نظام بانکی کشور با محوریت حوزه ریالی ویژه مدیران، پرسنل، اساتید ، دانشجویان و استفاده کنندگان از خدمات نظام بانکی کشور، کارشناسان رسمی دادگستری با اعمال آخرین دستورالعمل و ... ...

دریافت فایل : دانلود آموزش بانکداری داخلی کاربردی 1 و 2

محبوب ترین ها